Download Freewww.bigtheme.net/joomla Joomla Templates Responsive

Ana Damar Varis Nedir ?

Normalde atar damarlar tarafından tüm vücut dokularına kadar taşınan oksijenli kan, kullanıldıktan sonra ven adı verilen toplar damarlar tarafından kalbe geri taşınır. Her organın ve bölgenin kendine ait, kirli kanı taşıyan bir toplar damarı bulunur. Genelde bacaklarda; bu damarlarda kanı kalbe doğru yönlendiren ve geri kaçmasını engelleyen kapakçıkları vardır.

Ana Damar Varisi

Bacaklarımızda 3 ayrı temel kirli kan taşıma sistemi vardır. Bunlardan en önemlisi bacağın merkezinde, kasların ortasında yerleşimli ana toplardamar sistemidir. Gerek pıhtı tutması, gerek damar genişlemesi gerekse damarın içindeki kapakçıkların bozulması ile ortaya çıkan ana toplardamar varislerinde, özellikle bacakta hafif veya orta dereceli şişme ve ağrı – kramp ile yaygın yüzeyel kılcal damarlar oluşur. Aslında çalışan ve ayakta çok zaman geçiren birçok bayan hastamızda görülen kılcal damarların oluşum sebebi; bu hafif evreli ana toplardamarlarda ” bazen ultrasonografide bile zorlukla görülen veya  görülemeyen “geri kaçak türüdür.

Varis nedir ve sıklığı nedir?

Varis bacak toplardamarlarının genişlemesi, olarak tanımlanır. Ülkemizde,  % 20 gibi yüksek oranda görülmektedir. Buradan yola çıkılarak Türkiye’de 5 milyon bireyde değişik derecelerde varis olduğu öngörülebilir. Kadınlarda erkeklerden daha sıktır. Yaşla birlikte varis görülme olasılığı çok artmaktadır.

Neden oluşur?

Oluşan temel sorun toplardamar duvarında oluşan yapısal bozukluk nedeniyle damarın genişlemesidir. Ancak asıl başlangıcın damar duvarındaki bozukluk mu, yoksa kapakçıklardaki hasar mı olduğu net değildir. Varise ailesel bir yatkınlık söz konusudur ve olguların önemli bir kısmında aile bireylerinde de varis vardır. Bir çalışmada anne veya babasında varis bulunan bireylerde varis gelişme olasılığının % 80 olduğu bildirilmiştir. Ayakta uzun  süre  hareketsiz  çalışan  veya  tekrarlayan  ağır  yük  taşıma  işi yapan   insanlarda da  varis   daha  sık  görülmektedir. Hamilelerde de varis sıktır. Bunun nedeni erken dönemde değişen hormonal dengedir. Bilindiği gibi hamilelik sürecinde anne de bazı hormonların düzeyi çok artar. İşte bu hormonlar damar duvarındaki düz kasları da etkiler ve damarlar genişler. Daha ileri hamilelik döneminde anne rahminde büyüyen bebeğin mekanik olarak etraftaki toplardamarlara baskı yapmasıda rol oynar. İyi olan doğum sonrası birkaç ay içinde bu varislerin %60-70 oranında düzelmesidir.

Varislerin daha nadir olan nedenleri de vardır. Derin toplardamarları tıkalı olan bireylerde yüzeysel toplardamarlar tüm bacağın kirli kan dönüşünü üstlenirler. Bu nedenle çapları artar ve varis görünümü alırlar. Ancak bu damarlara dokunulmamalıdır, çünkü bunlar vücudun bir savunma mekanizmasıdır.

image008

Normal ve anormal kapakçıkların çalışması. Sağdaki kapağın fonksiyon bozukluğu kanın bacağa geriye kaçmasına ve yakınmalara yol açacaktır.

Hastalığın dereceleri nedir?

Toplardamar hastalıklarının şiddeti günümüzde 0-6 arasında belirtilmektedir:

  • Derece 0: Görülebilen toplardamar hastalığı yok
  • Derece 1: 1-3 mm çapında ince varisler
  • Derece 2: Çapı 4 mm üzerinde olan gerçek varisler
  • Derece 3: Bacakta şişlik
  • Derece 4: Ciltte kahverengi-siyah değişiklikler
  • Derece 5: Cilt değişiklikleri ve ayak bileği çevresinde iyileşmiş yara
  • Derece 6: Açık yara olması (ayak bileği içi tarafında)

Varis Ne Tür Şikayetler Oluşturur ?

Çapı 1 mm civarında olan genişlemelere kılcal varis denmektedir. Kılcal varisler genelde görüntü bozukluğu dışında bir yakınmaya yol açmazlar. Özellikle çapı 3-4 mm üzerinde olan varislerde ise görüntü bozukluğuna ek olarak belirgin yakınmalar başlar. Uzun süre ayakta kalma sonrası bacakta ağrı, şişme, hassasiyet ve ağırlık hissi oluşabilir. Hastalar bacakta sürekli bir sızlama olduğunu ve dinlenseler de kolay kolay geçmediğini farkederler. Bu yakınmalar günün sonuna doğru çok belirgin hale gelir ve hastalar ayakkabılarının dar geldiğini tanımlar. Bayan hastalarda adet dönemlerinde yakınmalar belirgin olarak artar.

Geç dönem varis hastalarında özellikle ayak bileği iç tarafında şişme ve siyaha yakın renk değişikliği başlar. Bu alan kaşıntılıdır ve ayakkabı vurması gibi küçük kaza ile yara açılabilir. Bu yaralar tipik olarak geniş, ancak derin olamayan yaralardır. Açılan bu yaraların kapanması için uzun süren pansumanlar yapılmalıdır  ve  ayağa  doğru geri kaçağa neden olan genişlemiş damarlara girişimsel müdahale gerektirir.

Tedavi edilmeyen varislerde gelişebilecek bir diğer bir problem enfeksiyondur. Varis; kirli kanın göllendiği alandır ve kan, mikroplar içinde çok iyi bir beslenme ve çoğalma ortamıdır. Enfeksiyon gelişirse bu alanda kızarıklık, bölgesel ısı artışı, hassasiyet şişlik ve ağrı  oluşur. Tedavi öncelikle antibiyotikler ile enfeksiyonun tedavisi ve varsa damar içi  pıhtıların eritilmesidir.

Varis Hastalığı Tanısı Nasıl konulur ?

Günümüzde en sık kullanılan yöntem Doppler ultrasondur. Bu yöntem ile gözle görülemeyen derin toplardamarlar incelenebilmekte, kapak yetersizliği değerlendirilebilmektedir. Varis tedavisi öncesi altta yatan tüm sorunları anlayabilmek için Doppler ultrason gittikçe daha sık kullanılmaktadır. Bu yöntem ağrısız olup, takip ve tedavileri yapacak olan  Kalp ve Damar Cerrahı tarafından yapılmalıdır.

Vücudun tüm yükünü taşıyan bacaklardır. Kanın yerçekimine karşı ayak parmaklarından başlayarak yukarı doğru kalbe geri dönmesi, bir nehrin tersine akması kadar zordur. Atardamarlarda kanı pompalayan kalptir. Bu görevi bacaklarda kas pompası adını verdiğimiz baldır adeleleri üstlenir. Özellikle dizaltındaki baldır adeleleri yürürken kasılarak kirli kanın büyük kısmını taşıyan kaslar arasındaki iç toplar damarları sıkıştırarak kanın kalbe doğru ilerlemesini sağlarken, kapaklarda kanın geri kaçmasını engeller.

Tıpta, “Kronik Venöz Yetmezlik” adı verilen varisler (özellikle bacaklarda), bu mekanizmanın bozulması sonucunda toplar damarların belirginleşerek, genişlemesi ve kıvrımlaşması ve  kirli kanın bacakta yer çekimine karşı  yukarı, kalbe  doğru  akması gerekirken tam tersine, ayağa  doğru kaçak yapmasıdır.

Vücudumuzdaki belirli bir bölgesindeki venlerin (toplardamarların) düzensiz bir biçimde uzaması, genişlemesi ve kıvrımlar oluşturmasına varis denir. Latince varix kelimesinden türetilmiştir. Varix kıvrım yapmış anlamına gelir. Kalbimizden kaynak alıp bacaklarımıza giden temiz kan yerçekiminin ve kalbin basınçlı pompalamasından dolayı arterler vasıtası ile kolayca yol alırken kirli kanı kalbe götüren toplardamarlar yerçekimi gücüne karşı çalışırlar.

Yerçekimine karşı kanın geri taşınması işlemi başlıca 3 etkenin yardımı ile gerçekleşir.

  • Toplardamarların elastik duvarlarının direnci
  • Tek yön geçişe izin veren minik kapakçıklar
  • Alt bacak kaslarının kasılarak pompa etkisi göstermesi
Medical Center